De groep staat klaar, maar bij vrij voetbal raken een paar spelers al snel nauwelijks aan de bal. Blokjesvoetbal werkt vaak goed als iedereen tegelijk een eigen doel verdedigt, al hangt het spelplezier af van de veldindeling en de manier waarop spelers na een omgeschoten blokje terugkeren.
Met heldere wissels blijft iedereen betrokken
- Doel: verdedig je eigen blokje en schiet dat van een ander om.
- Begin eenvoudig: start met één bal en voeg pas later een tweede toe.
- Voorkom lange wachttijd: laat uitgeschakelde spelers rouleren met wachtende spelers.
- Pas de moeilijkheid aan: verander de afstand tussen blokjes of voeg een extra blokje toe.
Zo speel je blokjesvoetbal met een groep
Een blokje staat voor elke speler of elk tweetal als klein doel op de grond. Met een voetbal probeer je de blokjes van anderen om te schieten, terwijl je je eigen doel verdedigt. Een blokje telt pas als het helemaal om ligt; spreek dat vooraf af om discussies tijdens het spel te voorkomen.
Maak met pionnen of lijnen een afgebakend veld en geef ieder blokje genoeg ruimte. De spelers blijven in beweging, dribbelen en mikken laag. Spreek ook af dat er niet hard op korte afstand wordt geschoten en dat spelers niet met hun lichaam op het blokje gaan staan.
Bij zes tot tien spelers werkt een roulatiesysteem goed
Een afvalrace klinkt spannend, maar wie vroeg zijn blokje kwijtraakt, kan lang langs de kant zitten. Daarom vind ik een roulatiesysteem eerlijker voor een groepsspel: een speler of tweetal dat uitvalt, sluit achteraan aan en de eerstvolgende wachtende neemt de plek over.
De oefening Blokjes voetbal van KNVB Rinus is opgezet voor zes tot tien spelers en ongeveer een kwartier. Daarin spelen tweetallen, gaan spelers na het omtrappen van een blokje uit het spel en krijgt een wachtend tweetal hun hesjes voor de wissel. Bij zeven of negen spelers beschrijft de oefening aangepaste wissels, zodat niet steeds dezelfde combinatie hoeft te wachten.
Begin met één bal en voeg pas daarna extra druk toe
Twee ballen maken het spel meteen onrustiger: er zijn meer kansen om te scoren, maar spelers moeten ook op meer situaties letten. Start daarom met één bal. Voeg pas een tweede toe als de groep de spelregels begrijpt en het spel niet stilvalt door botsingen of onduidelijkheid.
Een handige keuzehulp: als deelnemers vaak op elkaar wachten of de bal nauwelijks kunnen controleren, maak dan meer ruimte of houd het bij één bal. Gaat het spel vlot en verdedigen spelers hun blokjes zonder dat iedereen op één plek samenklontert, dan kun je een tweede bal proberen. KNVB Rinus adviseert eveneens om met één bal te beginnen en later eventueel een tweede toe te voegen.
Met kleine aanpassingen speel je op verschillende niveaus
Het spel kan voor beginners lastig zijn als blokjes dicht bij elkaar staan: verdedigen wordt dan druk en de bal kaatst snel tussen spelers heen en weer. Zet de blokjes verder uit elkaar om meer tijd te geven voor kijken, dribbelen en richten. Een extra blokje als doel kan juist meer scoringskansen opleveren, volgens de variaties bij KNVB Rinus.
Bij een groep met uiteenlopende voetbalervaring zou ik tweetallen maken met verschillende niveaus. De meer ervaren speler kan dan helpen met vrijlopen en mikken, terwijl beide deelnemers betrokken blijven. Houd de regels kort; te veel uitzonderingen halen het tempo uit een spel dat juist van snelle keuzes leeft.
Een veilige opstelling voorkomt gedoe halverwege
Een blokje om is leuk, een bal tegen een gezicht niet. Spreek af dat de bal laag blijft en gebruik bij jonge kinderen of in een kleine ruimte een zachte bal. Zorg dat wachtende spelers achter een duidelijke grens staan en niet tussen de blokjes door het veld lopen.
Bij tien deelnemers kun je bijvoorbeeld drie spelende tweetallen en twee wachtende tweetallen maken, zoals in een uitgewerkte gymzaalvariant uit de Kennisbank Sport en Bewegen. De wachtende tweetallen kunnen vanaf de zijkant de wisselvolgorde bijhouden. Zo blijft het spel doorlopen zonder dat de begeleider elke beurt hoeft te organiseren.
Houd de laatste ronde kort en laat iedereen opnieuw beginnen
Bij een groepsreis, familiedag of sportmiddag hoeft blokjesvoetbal geen lange competitie te worden. Speel liever korte rondes en zet na elke ronde alle blokjes weer rechtop, zodat niemand na een vroege uitschakeling de rest van de activiteit vanaf de zijlijn bekijkt.
De prettigste versie is meestal die waarin deelnemers vaak aan de beurt komen en de regels in één keer snappen. Een bal, duidelijke wissels en genoeg ruimte leveren daarvoor een betere start op dan extra regels of een ingewikkeld puntensysteem.